Mola Anasema
kulingana na maana ya Aya Akiwasifu waumini ya kuwa; wanaposomewa Qur’an
wanapomoka kusujudu huku wanalia na hio linawanazidisha kumcha
Mwenyezi Mungu. Maswahaba wengi walikua wakilia kwa sababu ya ucha
Mungu na kumfuata Mtume (Swalla Llahu ‘alayhi wasallam). Mmoja wao ni
Ibnu Mas’uud aliyesema: ‘ Siku moja Mtume aliniambia nimsomee,
nikamjibu kwani Qur’an, inakuteremkia wewe iweje mimi nikusomee?. Mtume
akasema: [Napenda nimsikie mtu akisoma. Nikasoma suratul Nisaa mpaka
nikafika Aya fulani, nikaona macho ya Mtume yakitoka machozi].
Mmoja katika
maswahaba amesema: ‘Nilimjia Mtume naye akiwa anaswali na ana kitambaa
akijifutia nacho machozi. Na habari mashuhuri kwa Abu Bakr anaposoma
Qur’an katika kuwasalisha alikua akilia. ‘Umar ibnu Khattwab alipokuwa
akisoma Aya, alisikia sauti za kilio na yeye akalia akadondokwa na
machozi. Mke wa Mtume ‘Aisha amewahi kupita sehemu mbalimbali watu
wasoma na ukali. ‘Abdullah Ibnu ‘Abbas alikuwa akisoma Qur’an na
akirudia rudia na wasikilizaji wakilia.
Kilio wakati wa
kusoma Qur’an ni dalili ya kumcha Mwenyezi Mungu ikiwa ni kilio cha
kweli, kwani kilio kiko namna nyingi:- kilio cha rahma na sikitiko,
kilio cha kumuogopa Allah, kilio cha mapenzi na shangu, kilio cha furaha
na kilio cha huzuni. Kilio kinachotakikana ni cha kumuogopa Mwenyezi
Mungu na sio cha kinafiki na riya cha kujifanya unamuogopa Allah. Na
kilio cha kumuogopa Mungu, yule msikilizaji naye huhisi kumuogopa
Mwenyezi Mungu. Mtume (Swalla Llahu ‘alayhi
wasallam) amesema: [Hakika sauti nzuri ya Qur’an ni ukisikia wamuona
mwenzio anamuogopa Mwenyezi Mungu].
Ama kujiliza na kujikamua kulia ni sampuli mbili:-
(1) Namna imesifiwa nzuri
(2) Namna imesifiwa vibaya.
(1) Kusifiwa
vizuri, kama alivyojiliza ‘Umar alipomuona Mtume na Abubakar wanalia,
alipowauliza sababu, wakachelewa kumjibu, na ‘Umar akakianza chake.
Watu wema waliotangulia wanasema: lieni kwa kumuogopa Mwenyezi Mungu au
lizaneni.
(2) Ama kilio
kinacholaumiwa ni mtu kujifanya mwema mbele ya watu kwa kulia hiki ni
kilio cha unafiki. Kwa yote hayo ni Muumini alie anaposoma Qur’an,
khabari zikitokana na mama ‘Aisha, amemsikia mmoja kati ya masahaba
watukufu akisema yeye kama ni kulia basi ni moja katika aina tatu:-
(1) Akisoma Qur’an na akisikia inasomwa.
(2) Akisikia khutba ya Mtume.
(3) Akiona jeneza.
3 Kuizingatia Qur’aan
Ukisoma Qur’an na ukizingatia, ndio jambo muhimu zaidi ambalo linazaa matunda Mwenyezi Mungu (Subhaanahu wa Taala) Anasema:
قال الله تعالى: {كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آَيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ ﭻ} [ص: 29]
{{Tumeteremsha
kitabu kilicho barikiwa, basi kisomeni na mkizingatie enyi mulio na
akili}}. Basi tukisome na tukifikirie na tukifahamu vilivyo. Na ikiwa
hatuzingatii Mwenyezi Mungu Atatuuliza ilikuaje wasikizingatie ama nyoyo
zao zimefungwa, nyuma ya Mtume (Swalla Llahu ‘alayhi wasallam) baada ya
Fatiha akaanza Baqarah akarukuu baada ya kumaliza Aya mbili akaanza rakaa
nyengine baada ya fatiha akasoma suratul Al-‘Imran na yote hayo,
akipita tasbihi, anasabihi, na kadhalika mpaka tukamaliza swala na
maswahaba wengi hivi ndivyo wakifahamu na kuizingatia, mmoja ni
AbdulRaman anasema, wenzetu wakisoma Qur’aan kwa Mtume baadae wakaendea
wenzao, basi wale wenzao wakichukuwa Aya kumi kumi wakienda nazo, baada
ya kufahamu na kuzingatia wakija wakijiongezea nyingine
- Kusujudu kwa sababu ya kusoma Qur’an
Msomaji akipitia
sehemu ya sijda, ni muhimu asujudu. Na wamekhitalifiana wanavyuoni
kuhusu jambo hili, Abu Hanifa amesema ni wajibu kusujudu, ama kauli
yenye nguvu ni kauli ya ‘Umar Ibnu Khatwab, kwamba kusujudu ni sunna na
hivyo ndio kauli ya wanavyuoni wengi. Msomaji awe katika hali ya adabu,
inafaa asome akiwa amekaa, amesimama, au akitembea na kadhalika. Kama
Allah (Subhaanahu wa Taala) anavyosema:
قال تعالى: {الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ } [آل عمران: 191].
{{ Waja wema
wanamtaja Mwenyezi Mungu ikiwa wamesimama au wamekaa au wamelala}}.
Lakini vizuri zaidi ni mtu akae kisawasasa kikao cha heshima, kama Mtume
alivyokua akikaa na akielekea kibla, akisoma baada ya swalatul Fajri
mpaka jua kuchomoza, na asikae sana, isipite siku tatu pasina kusoma
Qur’an,
Kutahadharisha Kusahau Qur’an
Enyi waja wa
Mwenyezi Mungu, watu wameshughulika na dunia wakasahau kusoma Qur’an, na
watoto wameshughulika na masomo ya kilimwengu mpaka hawana wakati wa
kutosha na walimu hawashughulikiwi ikapelekea wasifanye kazi yao vizuri.
Yote hayo, yamefanya Qur’an kuwa kitu kigeni, dhaifu na hata wasomao
Dini wanapata shahada nzuri nzuri, hawasomi Qur’aan kisawasawa
imepelekea kuipa mgongo Qur’an. Tumekua wajinga na hata katika mambo ya
kidini tunaongozwa na wajinga hii ndio hasara, hatuipi kipaombele
Qur’an. Hali hii itafanya Qur’an itushitaki kesho akhera ikisema: “ Ewe
Mola hawa waja wako duniani walinitupa na wakanidharau, walikuwa
hawanisomi, hawanifikirii na hawanizingatii, Wala hawanitumii katika
maamrisho wala makatazo, bali wao wakishughulikia machezo, nyimbo na
maneno ya upuzi.
Hatuna budi tupate Walimu Wazuri
Enyi waja wa
Mwenyezi Mungu hatuna budi mpaka tupate walimu wazuri, wa kutusomeshea
watoto, sio kila mtu au mtoto apate msahafu ajisomee mwenyewe mpaka
Mwalimu amsikilize kwani maandishi peke yake hayatoshi, tupate utatuzi
wa kuwaweka walimu wa kisawa na utatuzi wa matatizo ya wanafunzi, na
mipangilio ya masomo yao, bali ziko madrasa nyingi kubwa kwa ndogo,
vichochoroni na upenuni, kumbi na vyumba, vyote havina matokeo mazuri,
tunachekwa na dini nyinginezo, walimu na wanafunzi na majengo, yapo
katika hali ya kudharauliwa, sababu hatuna mwelekeo, lakini lau
tungekuwa na wasimamizi wa mijini, mashambani tungepata matokeo mema.
Tuhifadhi Kitabu Kitukufu
Enyi waja wa Mwenyezi Mungu, Tujifundishe na tukihifadhi kitabu chake, tukisomeni kwa kumuogopa Allah. Mtume (Swalla Llahu ‘alayhi wasallam) amesema: [Mwenye kusoma herufi moja ana thawabu kumi, na utahesabiwa harufu moja moja]. Amesema
ibnu-ll-Qayyim: ‘ Hebu zingatia, Allah ni mfalme wa wafalme,
Atubembeleza tujipatie thawabu nyingi, Atutie moyo tupate thawabu hizo
kwa urahisi, na ametunasihi saana, hii neema ya uhai isitupotee, vile
vile ametuahidi raha kubwa kwa kumtii, na Ametuonya adhabu kali kwa
kumuasi, na waja wema, inawapeleka kwenye wema ni kumtaja Allah kwa
wingi kuwa ni Nuru, ni dawa, ni uongofu ni upambanuzi na ni hoja.
Mwisho
Mwenyezi Mungu
alituumba kwa lengo la kiibada, kisha akatutumia Mtume akatufundisha
vile atakavyo Yeye Mola, lakini Mungu huyo hatumuoni wala hatumsikii
sauti, na tunaona dalili zake, alama zake na miujiza yake, kama mbingu
na ardhi usiku na mchana na maneno yake matukufu. Mwenye kuyasoma
atapata thawabu nyingi kwa kila herufi moja thawabu kumi na faida
tofauti tofauti utazipata utakapoisoma Qur’an.
Nyoyo zetu na
akili zetu zimejaa mashughuli ya kilimwengu hata hatuna nafasi ya kusoma
Qur’an. Kwa hivyo ni kuangalia akhera yetu tupate taqwa, na tufuate
utaratibu wa kuisoma. Tuisome tuijuwe maana huenda Qur-an ikarudi kwenye
vifua vyetu na mienendo yetu.
Ewe
Mwenyezi Mungu, Tujaalie waja wema, tuisome Qur’an kama maswahaba,
tuisome na kuifahamu, tuisome kwa nidhamu, adabu na kuiheshimu.
